و ايضا فرمود وَ كَذلِكَ جَعَلْنا لِكُلِّ نَبِيٍّ عَدُوًّا شَياطِينَ الْإِنْسِ وَ الْجِنِّ يُوحِي بَعْضُهُمْ إِلى بَعْضٍ زُخْرُفَ الْقَوْلِ غُرُوراً 104 و هر دو در انعام است و فرمود مِنْ شَرِّ الْوَسْواسِ الْخَنَّاسِ الَّذِي يُوَسْوِسُ فِي صُدُورِ النَّاسِ مِنَ الْجِنَّةِ وَ النَّاسِ . 105 و مسلّم است كه بسيارى از خوابهاى دروغ و آشفته ، به وحى و الهام شيطان است و نام او خواب شيطانى است . چنانچه خواب صادق از رحمن و به وحى و الهام است و از تعليم ملائكه است و اخبار در اين باب يقينا متواتر است رجوع كن به سماء و عالم بحار . 106 و بديهى است كه هر چه از راه باطن و غير حواس ظاهر برسد نام او وحى و الهام است و اين گاهى از شيطان است و گاهى از رحمن و تميز ما بين اين دو به غير از ميزان شرع نتوان . و حق تعالى لفظ وحى را هم به خود نسبت داد چنانچه در قرآن پر است از مثل إِنَّا أَوْحَيْنا ، و هم نسبت به شيطان داد تا بدانى كه وحى نيز دو قسم است ، حق و باطلش بهم آميخته . و ايضا در آيات بسيارى حق تعالى و شيطان هر دو اقرار كردند كه شيطان به همه خلق تسلّط اغوا دارد مگر به عباد مخلصين و بندگان خاصّ خدا كه مراد معصومين ( ع ) باشند ، تا بدانى كه شيطان تواند به هر كس باطل را وحى نمايد مگر به معصوم ( ع ) . ببين چگونه معصومين ( ع ) تصديق همديگر نمودند و هيچ اختلاف ، نداشتند و غير ايشان چه اهل ظاهر و چه اهل باطن همه با هم مختلفند و لازمه اختلاف ، باطل بودن يكى دو قول است و ممكن است كه هر دو باطل باشند و ممكن نيست و محال است كه هر دو حق باشند . پس بديهى شد كه كمال انسان كه منحصر در معرفت و طاعت و علم و عمل است منحصر است در آنچه از معصوم برسد . لهذا بايد خليفهء خدا قبل از خلق و با خلق و بعد از خلق باشد و آخر از همه بايد معصوم از دنيا برود تا كسى را بر خدا حجتى نباشد و خلقت خدا لغو و عبث نباشد و به دست هر كسى راه كمال باشد . و اين مطلب كه گفتيم بديهى عقول و مطابق اخبار متواتره و آيات متكاثره است و اول خليفه آفريد ، كه حضرت آدم ( ع ) باشد . و حجت عقل منحصر است در فطريات كه عقول در او متفقند و اختلاف ندارند ، بفهم و حفظ كن . و ايضا به توفيق الهى طريقه ثالث پيش گيريم و اين مطلب را ايضا به برهان ديگر تحقيق نمائيم . پس گوئيم بعون اللّه به مطابق اخبار قطعى كه در اصول كافى 107 و غير آن مذكور است و به مقتضاى عقول ، كه ارواح پنج است . اوّل روح حركت كه لازمه پست‌ترين حيوانات است اگر چه كرم خراطين باشد و لكن او را شهوتى و قوّتى نيست .